|
|
C
Yayınlanan bilgilere ait bitkiler, Doktor tavsiyesi
olmadan kullanılmaz..
İlaç değillerdir. |
|
|
|
Centiyane
(yılanotu)
|
|
Doğu Karadeniz bölgesi ve Uludağ'da yetişen, 1 metre kadar
yükseklikte, geniş yapraklı, kalın köklü bir bitkidir. Kökü
acıdır. İçi sarı, dışı esmerdir. Hekimlikte, kökü
kullanılır. Sarı ve mavi türü vardır. |
|
Faydası : İştah artırır, hazmı kolaylaştırır. Ateşi
düşürür, vücuda kuvvet verir. Mide zafiyeti ve ekşimesini
giderir. Kansızlıkta da faydalıdır. |
|
|
|
|
Cevizağacı
(koz) |
|
Uzun ömürlü; gövdesi kalın, kerestesi ve meyvesi değerli ulu
bir ağaçtır. Yemişi nişastalı ve yağlıdır. Hekimlikte;
yaprakları, meyvesinin üzerindeki yeşil kabukları ve yağı
kullanılır. Bir çok çeşidi vardır. |
|
Faydası : Yaprakları ve kabukları ile
hazırlanan ilaçlar kanı temizler, kansızlığı
giderir. İshal ve dizanteriyi keser. Verem ve şeker
hastalığında hem besleyici, hem de tedavi edicidir.
Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser. El ve ayak
donuklarında, deri çatlaklarında faydalıdır. Saç ve
elleri boyamakta da kullanılır. Çok kuvvetli bir
besin olduğundan fazla yememek gerekir.
Ceviz yağı, raşitizm ve sıracada faydalıdır.
Kabızlığı giderir. Bağırsak solucanlarını düşürür.
Derinin yanmasını önler. |
|
|
|
|
Ciğerotu
(pulmonaria officinalis) |
|
Nodangiller familyasından; 10-15 santimetre boyunda çok
yıllık, otsu bir bitkidir. Çiçekleri; önceleri
kırmızımtıraktır. Sonradan morumsu-maviye dönüşür. Gövdesi
dik ve tüylüdür. İçeriğinde tanen, müsilaj, şekerler, reçine
ve sabit yağ vardır. Yaprakları kullanılır. |
|
Faydası : Göğsü yumuşatır. Öksürüğü keser. Akciğer
hastalıklarında faydalıdır. İdrar söktürür. |
|
|
|
|
Civanperçemi
(yaraotu) |
|
Bileşikgillerden; çeşitli türleri olan bir kır bitkisidir.
Kuru topraklarda, yol kenarında yetişir. Yaprakları uzun ve
parçalıdır. Çiçekleri beyaz ve pembedir. Kandil şeklinde
gruplaşmıştır. Kokusu çok güzeldir. Hekimlikte dal, yaprak
ve çiçekleri kullanılır. İçinde Achillein denilen acı bir
madde vardır. |
|
Faydası : Hazımsızlığı ve kansızlığı giderir. Kanı
temizler. Balgam söktürür, öksürüğü keser. Sinirleri ve
vücudu kuvvetlendirir. Bağırsak ve mide gazlarını giderir.
İshali keser. Basur memelerini tedavi eder. Kızamık,
boğmaca, raşitizm, albasması, aybaşı gecikmesi ve kemik
hastalıklarında faydalıdır. İdrar söktürür. Yaraları
iyileştirir. |
|
|
|
|
Ç
|
|
|
|
Çadırkuşağı
(çadıruşağı) |
|
Maydanozgillerden; özsuyu hekimlikte kullanılan bir
bitkidir. Böceklerin, gövdesine açtığı, deliklerden özsuyu
sızar. Zamk gibi yapışkan olan bu maddeyle yakı yapılır. |
|
Faydası : Kan ve lenf damarlarını genişletir.
Ağrıları dindirir. Müzmin ve mikrobik hastalıkların
tedavisinde kullanılır. |
|
|
|
|
Çakaleriği
(prunus spinosa) |
|
Bir çeşit eriktir. Ağacı bodurdur. Çiçekleri beyazdır ve
yapraklarından önce çıkar. Meyvesi yuvarlak ve yeşildir.
Tadı buruktur. Çiçekleri; Mart ve Nisan aylarında toplanıp,
kurutulur. |
|
Faydası :
İshali keser, mide ve bağırsakların düzenli çalışmasını
sağlar. Ateşli hastaların kalbini kuvvetlendirir. Terletir
ve vücutta biriken zehirli maddelerin atılmasını sağlar.
Boğaz ve bademcik iltihaplarını giderir. Anne sütünü
artırır. |
|
|
|
|
Çamağacı
(pinus) |
|
Birçok çeşidi olan bir ağaçtır. Kozalakları ilk yıl
kapalıdır. İkinci yıl açılıp, kurur ve ağacın dibine düşer.
İlaç yapımında; tomurcuğu, palamutu, kozalağı, filizleri ve
çırası kullanılır. |
|
Faydası
: Balgam söktürür. Müzmin öksürüğü keser. Kolay doğum
yapmayı sağlar. |
|
|
|
|
Çamfıstığı
(pinus pinea)
|
|
Çam kozalaklarının içinden çıkarılır. Kuvvetli bir besindir.
Günde 2 çorba kaşığı kadar (25 gram)'dan fazla
yenilmemelidir. |
|
Faydası
: Bronşit, verem, akciğer hastalıklarının çabuk iyileşmesine
yardımcı olur. Cinsel istekleri artırır, ruhi çöküntüyü
giderir. Kalp hastalıklarında da faydalıdır. |
|
|
|
|
Çarkıfelek
(fırıldakçiçeği) |
|
Çarkıfelekgillerden; çiçekleri tekerlek biçiminde,
sarmaştığı için duvar kenarlarına ve kameriyelere ekilen bir
çeşit süs bitkisidir. Hekimlikte yapraklarının üst kısımları
kullanılır. |
|
Faydası : Çarpıntıyı keser. Yüksek tansiyonu düşürür.
Spazmları çözer. Uyku verir. |
|
|
|
|
Çavdarmahmuzu
(claviceps purpurea) |
|
Çavdar ve ona benzeyen bitkilerin çiçeklerinde üreyen
parazit bir mantarın kışı geçirmek üzere aldığı mukavemet
şeklidir. 10-35 milimetre uzunluğunda, 2-5 milimetre
genişliğindedir. Dışı siyahımsı-mor; içi pembemsi veya
morumsu beyaz renktedir. Tadı yoktur. İçinde ergotin denilen
zehirli bir madde vardır. Ev ilaçlarında kullanılmamalıdır. |
|
Faydası : Damarları daraltıcı özelliğinden ötürü
hekimlikte kullanılır. |
|
|
|
|
Çay
(transtraemiaceae) |
|
Çaygillerden bir ağaçcıktır. Yapraklarında tanen,
legumin, esans ve teofilin vardır. Tesirli maddesi,
teindir.Çay yaprakları fermantasyondan sonra
kavrulursa siyah, önce kavrulursa yeşil çay elde
edilir. |
|
Faydası : Aşırı miktarda olmamak şartıyla içilecek
olursa bedeni ve zihni yorgunluğu giderir. Sinirleri uyarır.
Mide tembelliğini giderir. İdrar söktürür. İshal ve
dizanteriyi keser. Damar kireçlenmesini önler. Damar
sertliği, kalp yetersizliği, kan kanseri, guatr, nefrit,
kolera ve bağırsak hastalıklarında koruyucu ve tedavi
edicidir.Haddinden fazla içilecek olursa çarpıntı, göğüs
anjini, sinir bozukluğu, baş ağrısı, sıkıntı, mide
bulantısı, el titremesi ve uykusuzluğa sebep
verir.Şişmanlar, kalp, sinir, mide ve karaciğer hastaları,
romatizma ve nikristen şikayet edenler, böbreklerinde kum
veya taş olanlar, kabızlık ve yüksek tansiyondan yakınanlar,
üremi veya albüminüri olanlar, mümkün olduğu kadar az çay
içmelidirler. |
|
|
|
|
Çemen
(çimen) |
|
Baklagiller familyasından sarımsı beyaz çiçekli 20-40
santimetre boyunda, bir yıllık, otsu bir bitkidir.
Tohumlarında, müsilaj, uçucu ve sabit yağ, trigonellin
vardır. |
|
Faydası : Balgam söktürür. Göğsü yumuşatır. Vücuda
rahatlık verir. Şehvet artırır. |
|
|
|
|
Çıfıtotu
(kokarsedefotu) |
|
Sedefotugillerden, çayırlarda ve hendek kenarlarında yetişen
zehirli bir bitkidir. Yaprakları geniş, çiçekleri küçük ve
sarı renklidir. Çiçekleri dallarının dışına çıkmış demetler
şeklindedir. Keskin bir kokusu vardır. Acıdır. Kullanırken,
tavsiye edilen dozu aşmamak gerekir. |
|
Faydası : Kalp çarpıntılarını giderir. Mide
ağrılarını dindirir. Zeytinyağı ile kavrulduktan sonra
çıbanların üstüne konulacak olursa, olgunlaştırır. |
|
|
|
|
Çınarağacı
(platanus) |
|
Çınargiller familyasından; 30 metreye kadar boy salan,
gövdesi kalın, uzun ömürlü, koyu gövdeli bir ağaçtır.
Hekimlikte kozalakları ve yaprakları kullanılır. Birçok
çeşidi vardır. |
|
Faydası : Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser.
Diş ve vücut ağrılarını dindirir. Saç kepeklerini giderir. |
|
|
|
|
Çiğdem
(mahmurçiçeği) |
|
Zambakgiller familyasından türlü renklerde çiçekler açan
zehirli bir kır bitkisidir. Çiçekleri Ağustos-Eylül
aylarında açar. Rengi sincabidir. Hekimlikte soğan kısmı,
çiçekleri ve tohumu kullanılır. Etkili maddesi 'colcihine
alkoloidi'dir. Birçok çeşidi vardır. |
|
Faydası : İdrar söktürür. Kabızlığı giderir. Tavsiye
edilen dozdan fazla kullanılmamalıdır. |
|
|
|
|
Çilek
(kocayemiş) |
|
Gülgillerden sapları sürüngen, çiçekleri beyaz bir bitkidir.
Yemişi pembe renkli olup, kokuludur. Birçok çeşidi vardır. |
|
Faydası : Vücudu kuvvetlendirir. Hasta olmayı önler.
İdrar söktürür ve karında biriken suyu boşaltır. Böbrek ve
mesane hastalıklarının iyileşmesine yardımcı olur. Mide ve
bağırsak tembelliğini giderir. Sinirleri kuvvetlendirir.
Yüksek tansiyonu düşürür. Bağırsak kurtlarını döker. Safra
ifrazatını arttırır ve safra taşlarının dökülmesine yardımcı
olur. Karaciğer kifayetsizliğini ve şişliğini giderir. Ateşi
düşürür. Dişdibi taşlarını eritir. Cilde tazelik ve güzellik
verir. Damar sertliği, mafsal iltihabı, romatizma, ve
nikriste de faydalıdır. Şeker hastaları da yiyebilir. Midesi
zayıf olanlar suyunu içmelidir. Alerji yapabilir. |
|
|
|
|
Çirişotu
(sarızambak) |
|
Zambakgillerden, beyaz çiçekli bir bitkidir. Kökündeki
yumrulardan çiriş yapılır. Nisan - Temmuz aylarında çiçek
açar. |
|
Faydası : Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser.
Memeli basuru tedavi eder. Mafsal ağrılarını dindirir. İdrar
ve adet kanı söktürür. Saçkıran tedavisinde de kullanılır. |
|
|
|
|
Çitlembik
(celtis) |
|
Karaağaçgiller familyasından; 70 kadar türü olan bir çeşit
sakız ağacının meyvesidir. Çitlembik ağacının meyveleri
mercimekten az büyük ve buruk fıstık tadındadır. Hekimlikte
meyvesi, yaprakları, tohumları ve sakızı kullanılır. |
|
Faydası : Ayak terlemelerini keser. Yaraları tedavi
eder. Böbrek kumlarının dökülmesine yardımcı olur. Mide
ağrılarını dindirir. Öksürüğü keser. |
|
|
|
|
Çitsarmaşığı
(convolvulus sepium) |
|
Uzun ömürlü, 1-5 metre boyunda sarılıcı bir süs bitkisidir.
Haziran - eylül aylarında çiçek açar. Kökü, oldukça uzundur.
Yaprakları gövde üzerinde sarılmış vaziyettedir. Hekimlikte
kök ve yaprakları kullanılır. 30 kadar türü vardır. |
|
Faydası : Kabızlığı giderir. |
|
|
|
|
Çivitağacı
(indigo) |
|
Baklagiller familyasından; 1,5 metre kadar boyunda, bodur
ağaç veya ağaçcıktır. Afrika, Asya, Amerika ve Avustralya'da
yetişir. Çiçekleri pembe ve beyazdır. |
|
Faydası : Yapraklarından çivit çıkarılır. |
|
|
|
|
Çivitotu
(lsatis tinctoria) |
|
Turpgiller familyasından 1 metre kadar boyunda, çok yıllık
otsu bir bitkidir. Önasya ve Avrupa'da kireçli ve taşlı
topraklarda yetişir. Çiçekleri sarıdır. |
|
Faydası : Çivit mavisi renginde boya elde edilir. |
|
|
|
|
Çobançantası
(çobankesesi) |
|
Turpgillerden, bir çeşit yaban bitkisidir. Meyveleri,
torbaya benzer. Yaprakları rozet şeklinde olup, demet
görünümündedir. Çiçekleri beyazdır. Yaz aylarında toplanıp,
kurutulur. |
|
Faydası : Böbrek kum ve taşlarının düşürülmesine
yardımcı olur. Ağrıları giderip, vücuda rahatlık verir.
Burun kanamalarını durdurur. |
|
|
|
|
Çoban
düdüğü (meyhaneciotu) |
|
Lohusagillerden, nemli yerlerde yetişen, uzun ve yeşil
yapraklı bir bitkidir. Sapları sivri, kısa ve parlaktır.
Çiçekleri de çana benzer. Hekimlikte kökü kullanılır. |
|
Faydası : Kabızlığı giderir. |
|
|
|
|
Çoban
püskülü
(ilex auifolium) |
|
Çobanpüskülügillerden; hekimlikte yaprakları kullanılan bir
bitkidir. 300 kadar türü vardır. |
|
Faydası : Ateşi düşürür, terletir ve vücuda rahatlık
verir. |
|
|
|
|
Çöp-i
çini
(smilax)
|
|
Çin'de ve Hindistan'da yetişen Smilax China adlı bitkinin
köklerinden ve dış kabuklarından ayrılmış risomudur. |
|
Faydası : Ateşi düşürür, terletir ve vücuda rahatlık
verir. |
|
|
|
|
Çöpleme
(boynuzotu) |
|
Düğünçiçeğigillerden bir çeşit bitkidir. Birçok çeşidi
vardır. Akçöpleme denilen çeşidi; uzun yapraklı, geniş ve
güzel çiçekli zehirli bir bitkidir. Boyu 1-1,5 metre
kadardır. İçeriğinde A ve B vitaminleri vardır. Hekimlikte,
kökü kullanılır. |
|
Faydası : Ağrıları dindirir. Yüksek tansiyonu
düşürür. Ev ilaçlarında kullanılırken, tavsiye edilen dozu
aşmamak gerekir. |
|
|
|
|
Çörekotu
(siyah susam) |
|
Düğünçiçeğigillerden; susam iriliğinde siyah tohumları olan
bir çeşit bitkidir. Güzel kokuludur. Hamurişlerine çeşni
vermek için kullanılır. Yurdumuzda 12 türü vardır. |
|
Faydası : İştah açar. Vücuda kuvvet ve dinçlik verir.
Hazmı kolaylaştırır. Mide ve bağırsak gazlarını söker.
Koklanacak olursa; baş ağrısını keser. Nezle ve sara
hastalığında tütsü yapılır. Suyu ile sivilcelere pansuman
yapılır |
|
|
|
|
Çöven
(sabunotu) |
|
Kökü ve dalları, suyu sabun katılmış gibi köpüren, kir
temizleyici bir bitkidir. Helvacılıkta, ağdayı ağartmak için
de kullanılır. Kökü, büyük ve kalındır. Dışı, hafif
kırmızımtıraktır. Çiçekleri; pembe, beyaz olup, salkım
şeklindedir. Köklerin dövülmesinden çöven elde edilir. |
|
Faydası : İdrar söktürür. Terletir, ateşi düşürür.
Vücuda rahatlık verir. Kusturur ve balgam söktürür. Cilt
hastalıklarında da faydalanılır. Temizleyici olarak da
kullanılır. |
|
|
|
|
Çuhaçiçeği
(baharçiçeği) |
|
Çuhaçiçeğigillerden; sık çiçek açan bir süs bitkisidir. Kökü
kırmızı; yaprakları sarıdır. Çiçekleri ise; koyu sarı renkte
olup, çuha gibi kıvrıktır. |
|
Faydası : İdrar ve balgam söktürür. Vücuda rahatlık
verir. Sinirleri yatıştırır. Rahat uyku sağlar. Yarımbaş
ağrılarını dindirir. |
|
|
|
|
Çürdükotu
(çördekotu) |
|
Dallı, budaklı, yaprakları sivri ve ayva biçiminde bir çeşit
bitkidir. Çiçekleri mavi renkte olup, dikenlidir.
Çiçeklerinin tozu; sarı veya sarımsıdır. Tadı acıdır. |
|
Faydası : İdrar söktürür. Hazımsızlık ve mide
zafiyetini giderir. Kulunç ağrılarını keser. Zayıf
çocukların gelişmesine yardımcı olur. |
|
|
|
|
|
|